HOME

GEORGE RECLOS

FRANK PANIS

FRANCESCO ZEZZA

PATRICIA SPINELLI

ARTICLES

FISH INDEX

PROFESSIONALS

PHOTO GALLERY

LINKS

BOOK REVIEW

AWARDS

MARINE TANK

DISCOVER MEDITERRANEAN

SIDE EFFECTS

HOBBYIST'S GALLERY

MACRO & NATURE PHOTOGRAPHY

DISASTERS WITH DAVE

MCH-DUTCH

MCH PO POLSKU

ARTYKUŁY

ΑΡΧΙΚΗ

ΑΡΘΡΑ

ΕΙΔΗ ΨΑΡΙΩΝ

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΒΡΑΒΕΙΑ

 

 


Wszystko na temat światła w akwarium 2

George Reclos

Z języka angielskiego przełożyła Joanna Kielan

Źródła światła

Współczesny akwarysta dysponuje wieloma różnymi źródłami światła. Oprócz światła słonecznego ofiarowanego przez naturę, technologia wyposażyła go także w urządzenia takie jak świetlówki (zwykłe, HO czy VHO), lampy metalohalogenkowe oraz inne, czasami niezwykle zaskakujące rozwiązania.

Światło słoneczne

Słońce jest bez wątpienia idealnym źródłem światła. Jednakże, z punktu widzenia akwarysty, nieodłączne, ujemne strony związane z jego działaniem, czynią to właśnie źródło światła mało pożądanym. Rodzaj światła słonecznego, które dociera do Północnej Europy zimą nie ma bowiem nic wspólnego ze światłem z Ekwadoru, z którego to kraju mogą pochodzić nasze tropikalne ryby, rośliny czy koralowce. Czas trwania oświetlenia słonecznego jest też całkowicie nieprzewidywalny – jest ono na przykład częściowo lub niemal całkowicie nieobecne w dni pochmurne. Co gorsza, jeśli jest zbyt intensywne, światło słoneczne prowadzi często do nadmiernego rozwoju glonów. Z problemem tym nie borykają się tylko naturalne zbiorniki wodne, których głębokość i pojemność nie ma jednak nic wspólnego ze zbiornikami sztucznymi, takimi jak akwaria. Światło słoneczne w dość istotny sposób podnosi także temperaturę wody. Zbiornik oświetlany takim właśnie źródłem byłyby więc narażony na znaczne wahania temperatury. Z powodu wszystkich wymienionych czynników, słońce jako źródło oświetlenia wykorzystywane bywa tylko w dość szczególnych, zaprojektowanych przez człowieka zbiornikach, jakimi są oczka wodne, w przypadku których, kontrolowany rozrost glonów wykorzystywany bywa jako źródło pokarmu.

Żarówki

Zdjęcie nr 1. Żarówka jest źródłem światła o słabej jakości. W wielu jednak przypadkach jest to oświetlenie wystarczające. Na zdjęciu 100 watowe oświetlenie punktowe zostało zastosowane w zbiorniku 35 litrowym dla narybku ryb roślinożernych. Glony, które rosną wszędzie, są zjadane sukcesywnie przez ryby. W ciągu lata, ze względu na wytwarzane ciepło, czas naświetlenia zredukowany zostaje do 4 – 5 godzin dziennie.

Żarówki, jako źródło światła, powinny być stosowane w akwariach tylko w sytuacjach awaryjnych (używam ich czasami w zbiornikach w których przeprowadzam leczenie, lub w akwariach z narybkiem do czasu gdy nie przygotuję większego, wygodniejszego zbiornika – patrz: Zdjęcie nr 1). Spektrum światła wytwarzanego przez tego typu lampy jest co prawda ciągłe, ale jest też ograniczone do barw czerwonej i żółtej. Nie ma więc w nim tak pożądanego dla większości roślin i koralowców obszaru niebieskiego. Plusami zastosowania takiego typu lampy są niski koszt i łatwość wykonania instalacji. Minusy to „żółte” światło, ogromne ilości produkowanego ciepła i niska intensywność. Lampy takie wytwarzają najmniej światła w proporcji do zużytych watów energii – większość energii uwalniana jest w postaci ciepła. Oświetlenie takie nie sprzyja rozwojowi roślin, premiując w zamian za to glony. Żarówki emitują światło o temperaturze około 2700 K, podczas gdy lampy halogenowe są źródłem światła o temperaturze 3000 K. CRI obydwu lamp wynosi 100 (patrz: Słowniczek na końcu artykułu). Nie polecam żarówek jako źródła światła do akwariów.

Świetlówki

Świetlówki, w porównaniu z żarówkami, na jeden wat zużytej energii dają czterokrotnie więcej światła. Świetlówki występują w wielu różnych formach. Różnią się między sobą rozmiarem, kompozycją luminoforu i mocą (wyrażaną w watach). Mówiąc o świetlówce z reguły myślimy o standardowej T12 o czterech bolcach. Ma ona średnicę 38 mm i jest dostępna w wielu wersjach o różnej długościach. Świetlówki T8 lub o tak zwanej „wąskiej linii” mają średnicę 26 mm. W ciągu ostatnich kilku lat, bardzo popularne stały się świetlówki kompaktowe, stosowane w zastępstwie żarówek. Są one dostępne we wszystkich rozmiarach, od 5W. do znacznie większych, które są w stanie zastąpić 40W. świetlówkę standardową o długości 120 cm. Tym, co określa różnice pomiędzy świetlówką dającą światło w kolorze chłodnej bieli a taką, która emituje światło przypominające światło dzienne jest luminofor – fosforowa masa świecąca. Bogactwo oferty świetlówek dostępnych w handlu, przyprawia niemal o zawrót głowy. Jednymi z najbardziej użytecznych, dla akwarystów posiadających niewielkie zbiorniki, są świetlówki kompaktowe emitujące światło o temperaturze 5000 K. Świetlówki takie są dostępne w handlu w wersji HO (z małym złączem) i w wersji VHO (z dużym złączem). Zużywają one co prawda znacznie więcej energii produkując jednak także znacznie więcej, niż zwykłe T12, światła. W miarę zmieniania się w świetlówce kompozycji luminoforu zmienia się także spektrum emitowanego przez nią światła widzialnego.

W akwarystyce, do zapewnienia roślinom wodnym odpowiedniego dla rozwoju źródła światła, lub po prostu, do ładnego doświetlenia zbiornika, zastosowanie znajduje tylko niewielki, spośród tuzinów oferowanych w sprzedaży, procent świetlówek. Podzielić je można na następujące, dość obszerne kategorie: przemysłowe, o pełnym spektrum, emitujące światło dzienne i wpływające na wzrost roślin, aktyniczne, tri-luminoforowe, o specjalnym zastosowaniu oraz HO/VHO. Na zdjęciu nr 2 zaprezentowanych jest kilka typów świetlówek zaprojektowanych do użytku w akwarium.

Zdjęcie nr 2. Niektóre świetłowki produkowane są specjalnie z przeznaczeniem do akwarium. Zdjęcie pokazuje cztery świetlówki aktyniczne i trzy o „pełnym spektrum”. Pomimo, że sprzedawane są w Europie mają oznaczenia w calach.

Z pozoru, każda świetlówka emituje przez cały czas taką samą ilość światła aż do dnia, kiedy się nagle wyczerpie (może to trwać latami).  Jednakże, z powodu stałego zmniejszania się strumienia świetlnego, co dzieje się zgodnie z rozpadem wykładniczym, powinny być one wymieniane w akwarium co sześć miesięcy, lub przynajmniej raz do roku. Zapisanie daty montażu na świetlówce może okazać się bardzo pomocne. Mimo, że teoretycznie dostępne w wielu rozmiarach, najczęściej spotykane w handlu świetlówki to T12 o czterech bolcach (120 cm). Niemal 90%  świetlówek ma takie właśnie wymiary. Są one także najtańsze.

Dzięki emitowaniu wszystkich zakresów widmowych świetlówki o pełnym spektrum w bardzo wiarygodny sposób imitują światło słoneczne. Wysyłają one wszystkie kolory światła widzialnego oraz niewielką ilość ultrafioletu. Zakres ich spektrum zbliżony jest do światła słonecznego tak bardzo, na ile pozwalają na to osiągnięcia związane z rozwojem nauk chemicznych. Światło słoneczne emitowane w południe a znane mieszkańcom z północnej części naszej planety, charakteryzuje większa ilość barwy niebieskiej w spektrum – ma ono temperaturę koloru około 7500 K. Świetlówki o pełnym spektrum imitują jednak światło z okolic równika. Światło to w południe osiąga temperaturę około 5000 K.

Jeszcze innym rodzajem świetlówek godnych uwagi są świetlówki tri-luminoforowe, emitujące trzy podstawowe pasma: niebieskie, zielone i żółte. Ze względu na wysoką cenę luminoforu wytwarzającego barwę czerwoną, lampy te z reguły emitują mniej czerwieni (patrz: Zdjęcia nr 3 i 4).

Zdjęcie nr 3. Tri-luminoforowe świetlówki emitują pełne spektrum. Uwagę zwraca zredukowana barwa czerwona. Pożądany, z punktu widzenia akwarysty, efekt można osiągnąć stosując dodatkowo żarówkę.

Zdjęcie nr 4. Inna świetlówka tri-luminoforowa o pełnym spektrum. W jej widmie uwagę zwraca zredukowana barwa żółta i temperatura koloru 9500 K (świetlówka na zdjęciu nr 3: 18000 K).

Ciekawym rodzajem świetlówek są także świetlówki aktyniczne (lub aktyniczne niebieskie). Emitują one wyłącznie światło z niebieskiej części spektrum i są chętnie używane do oświetlania akwariów morskich. Dostarczają one niezbędnej dla rozwoju morskich glonów, anemonów i koralowców, barwy niebieskiej (patrz: Zdjęcie nr 5).

Zdjęcie nr 5. Typowe spektrum świetlówki aktynicznej. Uwagę zwraca nieobecność reszty widma.

ciąg dalszy na stronie następnej

Up ] Next ]

  Redakcja i tłumaczenie wersji polskiej TMH – Marzenna Kielan ()

Jeśli chciałby umieścić na swojej stronie link do naszej witryny użyj tej ścieżki: MalawiCichlidHomepage.com/images/mch.gif

Najlepiej oglądać w rozdzielczości 800 X 600 lub 1024 X 768

Site Search 

       

Malawi Cichlid Homepage © 1999-2006. All rights reserved.